بسیاری از افراد تصور میکنند پختن خمیر تارت (Pâte Sablée یا Pâte Brisée) صرفاً مخلوط کردن آرد و کره است. اما واقعیت این است که تارت، بازیِ «دما» و «زمان» است. یک خمیر تارت عالی باید در دهان آب شود، نه اینکه زیر دندان مثل بیسکویتهای صنعتی سفت باشد. برای اینکه تارتهای تو به کیفیت ویترین قنادیهای پاریس برسد، باید یاد بگیری چطور با گلوتنِ آرد بجنگی! پیشنهاد میکنم قبل از شروع، نگاهی به اصول پایه شیرینیپزی بیندازی تا با ابزارها آشناتر شوی.
آنچه در ادامه میخوانید!

اطلاعات دستور پخت
| زمان آمادهسازی | زمان استراحت | زمان پخت | درجه سختی | تعداد |
|---|---|---|---|---|
| ۳۰ دقیقه | دو ساعت | ۲۵ دقیقه | متوسط (دقت بالا نیاز دارد) | برای یک قالب ۲۳ سانتیمتری |

مواد لازم
برای داشتن یک خمیر بینقص، اندازهگیری با ترازو حرف اول را میزند. پیمانهها گاهی باعث خطا میشوند.
| مواد لازم | مقدار | واحد |
| آرد نول (الک شده) | ۲۵۰ | گرم |
| کره حیوانی سرد (مکعبی شده) | ۱۵۰ | گرم |
| پودر قند | ۹۰ | گرم |
| زرده تخممرغ | یک | عدد |
| نمک | یک پنس | – |
| وانیل شکری | ۱/۲ | قاشق چایخوری |
تجهیزات مورد نیاز
- ترازو دیجیتال
- غذاساز (یا چنگال برای روش دستی)
- قالب تارت کف جدا
- کاغذ روغنی و حبوبات (برای پخت کور)
- وردنه چوبی

طرز تهیه مرحله به مرحله
۱. سرد نگه داشتن همه چیز: قبل از شروع، مطمئن شو دستهایت سرد است. کره باید مستقیماً از یخچال خارج شود. اگر کره گرم شود، با آرد ترکیب شده و خمیر تو بعد از پخت، به جای ترد شدن، سفت و نانمانند میشود.
۲. مخلوط کردن آرد و کره: آرد و پودر قند را در ظرفی ریخته و کرههای مکعبی را اضافه کن. با نوک انگشتان یا غذاساز شروع به ضربه زدن کن تا مواد به شکل خرده نان درآیند. نکته حیاتی: هرگز مواد را ورز نده! گرمای کف دست دشمن تارت است.
۳. افزودن انسجامدهندهها: زرده تخممرغ و وانیل را اضافه کن. فقط در حدی مخلوط کن که خمیر جمع شود. اگر خمیر خیلی خشک بود، فقط یک قاشق سوپخوری آب یخ اضافه کن.
۴. استراحت اول: خمیر را داخل سلفون بپیچ، کمی تخت کن و به مدت ۶۰ دقیقه در یخچال بگذار. این کار باعث میشود رشتههای گلوتن که در اثر هم زدن بیدار شدهاند، دوباره استراحت کنند و خمیر موقع پخت جمع نشود.
۵. باز کردن و قالب زدن: سطح کار را کمی آردپاشی کن. خمیر را به ضخامت سه میلیمتر باز کن. خمیر را دور وردنه بپیچ و روی قالب قرار بده. لبهها را با انگشت فیکس کن و اضافه خمیر را با وردنه ببر.
۶. استراحت دوم (راز حرفهایها): قالب آماده را ۳۰ دقیقه دیگر در فریزر بگذار. این مرحله تضمین میکند که دیوارههای تارت در فر فرو نریزد.
۷. پخت کور (Blind Baking): روی خمیر را با چنگال سوراخ کن. یک تکه کاغذ روغنی روی آن بگذار و داخلش را با لوبیا یا سنگهای مخصوص پخت پر کن. قالب را در فر ۱۸۰ درجه قرار بده. بعد از ۱۵ دقیقه سنگها را بردار و ۱۰ دقیقه دیگر اجازه بده تا سطح خمیر طلایی شود.

اشتباهات رایج
- اشتباه اول: استفاده از آرد با پروتئین بالا. بسیاری از مبتدیها از آرد نانوایی (نان سنگک یا بربری) استفاده میکنند. این آردها گلوتن زیادی دارند که خمیر تارت را شبیه لاستیک میکند. همیشه از آرد نول یا آرد شیرینیپزی استفاده کن.
- اشتباه دوم: حذف نمک. شاید فکر کنی در شیرینی نمک لازم نیست، اما نمک مثل یک کاتالیزور طعم کره را برجسته میکند. بدون نمک، تارت تو طعمی تخت و خستهکننده خواهد داشت.
شبیه سازی ذهنی: گلوتن در خمیر مثل فنرهای ریز عمل میکند. اگر زیاد ورز بدهی، این فنرها سفت میشوند و موقع پخت، خمیر را جمع میکنند. استراحت دادن به خمیر، یعنی فرصت دادن به این فنرها تا شل شوند.

نکات و فوتوفنهای سرآشپز
- تکنیک یخ: اگر آشپزخانه گرم است، ظرف آرد را قبل از شروع ۱۰ دقیقه در فریزر بگذار.
- براق کردن کف تارت: اگر میخواهی تارت را با کرمهای آبدار (مثل پاستری یا میوه) پر کنی، بعد از برداشتن سنگها، کمی زردۀ تخممرغ به کف تارت بزن و دو دقیقه در فر بگذار. این کار یک لایه محافظ ایجاد میکند تا نان تارت خیس و خمیری نشود.
- دمای فر: همیشه از دماسنج فر استفاده کن. فر بیش از حد داغ باعث سوختن لبهها و نپختن مرکز تارت میشود.

روش نگهداری و فریز کردن
خمیر خام را میتوانی تا سه روز در یخچال و تا ۳۰ روز در فریزر نگهداری کنی. تارت پخته شده نیز در ظرف دربسته به مدت ۲۴ ساعت در دمای محیط کاملاً ترد میماند.

نتیجهگیری
امیدواریم از این کلاس آموزشی لذت برده باشی! پختن تارت یک هنر ظریف است که با تمرین به کمال میرسد. اگر سوالی در مورد مراحل داری یا تجربهای از پخت این خمیر داری، حتماً در قسمت نظرات برای ما بنویس.
دوست داری در مقاله بعدی یاد بگیری چطور یک «کرم پاستری» ابریشمی برای پر کردن این تارتها درست کنی؟
سوالات متداول
چرا خمیر تارت من بعد از پخت کوچک میشود؟
دلیل اصلی آن ورز دادن زیاد یا حذف مرحله استراحت در یخچال است. گلوتن فعال شده باعث جمع شدن خمیر میشود.
آیا میتوانم به جای کره از روغن مایع استفاده کنم؟
خیر! بافت ترد و لایهای تارت مدیون دانههای جامد کره است که در فر بخار میشوند. روغن مایع بافتی کاملاً متفاوت و چرب به شما میدهد.
اگر خمیر موقع باز کردن پاره شد چه کنم؟
نگران نباش! خمیر تارت مثل پازل است. تکههای پاره شده را کنار هم بگذار و با کمی فشار انگشت به هم بچسبان؛ در فر کاملاً یکدست میشوند.
چرا زیر تارت من خمیر میماند؟
احتمالاً از پخت کور (Blind Baking) استفاده نکردهای یا دمای فر از پایین کم بوده است.
تفاوت تارت و تارتلت در چیست؟
تنها تفاوت در سایز آنهاست. تارتلت نسخههای تکنفره و کوچک همان تارت است که زمان پخت کمتری (حدود ۹ تا ۱۲ دقیقه) نیاز دارد.





